De buurtsportcoach is al lang niet meer uitsluitend de uitvoerende professional die sportactiviteiten organiseert in de wijk. Het werkveld verandert. Gemeentelijke opgaven verschuiven, en daarmee ook wat er van de buurtsportcoach verwacht wordt. De focus ligt niet meer alleen op sport en bewegen, maar ook op thema’s als inclusie, gezondheid, kansengelijkheid en sociale cohesie. Dit vraagt om andere accenten en aanvullende competenties.
Tegelijkertijd groeit ook de professional zelf. Soms vanuit ambitie, soms vanuit noodzaak. De buurtsportcoach ontwikkelt zich; in functie, in expertise of in verantwoordelijkheden. En juist in die beweging ligt een kans: voor de professional, voor werkgevers en voor opdrachtgevers.
Ontwikkeling binnen de bestaande rol
Die groei speelt zich lang niet altijd af in een nieuwe functie. Juist binnen de bestaande rol verandert er veel. De buurtsportcoach van nu beweegt zich in een dynamisch werkveld, waarin samenwerking met onderwijs, zorg, welzijn en overheden steeds belangrijker wordt.
De rol van de buurtsportcoach is zich aan het verbreden (bron Mulier Instituut): van uitvoerder naar verbinder en van aanbieder naar partner in maatschappelijke opgaven.
Dat betekent dat de professional zich continu moet aanpassen aan een veranderende context – ook als de functietitel hetzelfde blijft.
Groeien in vaardigheden én inhoud
Met die verschuiving vraagt het werk om andere vaardigheden. Generieke vaardigheden als netwerken, communiceren en samenwerken zijn essentieel geworden om impact te maken in de wijk. De buurtsportcoach werkt immers steeds vaker samen met verschillende partners, ieder met hun eigen belangen en werkwijzen.
Tegelijkertijd groeit de behoefte aan inhoudelijke, specialistische kennis op thema’s die lokaal spelen. Denk aan inclusie, gezondheid of participatie. De ontwikkeling van de buurtsportcoach zit daarmee in verbreding én verdieping: sterker worden in hoe je werkt én in waar je aan werkt.
Houvast, inzicht en ontwikkeling
Om richting te geven aan die ontwikkeling, biedt de Landelijke Academie Buurtsportcoaches (LAB) verschillende instrumenten.
Er zijn verschillende profielen neergezet, die beschrijven welke kennis, ervaring en competenties de professional zou moeten hebben in een bepaalde functie. Voorbeelden van deze BRC (Brede Regeling Combinatiefuncties) profielen zijn buurtsportcoach, combinatiefunctionaris onderwijs en cultuurcoach. Profielen bieden houvast voor de buurtsportcoach zelf, maar ook voor werkgevers in het gesprek over ontwikkeling.
Wil je je verdiepen op inhoud, dan bieden ontwikkelroutes perspectief. Ze helpen om te bepalen waar je binnen een thema of domein naartoe wilt groeien. Welke stappen je daarvoor kan zetten staan beschreven in de bijbehorende leerlijn. Door een ontwikkelroute te volgen en een leerlijn te voltooien groeit een professional in niveau, bijvoorbeeld van uitvoerend naar coördinerend of strategisch, of stapt hij/zij over naar een ander profiel.
Yanna de Vries, Coördinator Buurtsportcoach Academy Noord licht dit toe: “Een duidelijke ontwikkelroute is essentieel voor de verdere professionalisering van de buurtsportcoach. Het geeft richting, maakt groei potentie zichtbaar en helpt professionals om bewust keuzes te maken in hun eigen ontwikkeling.
Voor werkgevers biedt een ontwikkelroute inzicht in aanwezige of afwezige competenties en dus de ontwikkelbehoeften binnen het team. Dit ondersteunt strategische inzet medewerkers, duurzame inzetbaarheid en zorgt voor een stukje kwaliteitsborging.
Voor de buurtsportcoach zelf zorgt een duidelijk carrière pad met ontwikkelroute voor meer werkplezier, eigenaarschap en de mogelijkheid om zich te specialiseren in thema’s die passen bij hun talenten en bij de behoeften in het werkveld.”
Een concreet voorbeeld van een ontwikkelroute is de Ontwikkelroute Inclusie (https://sportindebuurt.nl/professionalisering/ontwikkelroutes/ ), ontwikkeld door LAB. Deze route bundelt alle scholingen, cursussen en kennistools die van waarde zijn om je op het thema inclusie en diversiteit te ontwikkelen en maakt inzichtelijk welke mogelijkheden er zijn.
De scholingen zijn dus nodig om daadwerkelijk stappen te zetten. Ze bieden kennis en vaardigheden die de professional nodig heeft om zich door te ontwikkelen.
De wens voor ontwikkeling kan zowel voortkomen uit persoonlijke ambitie als vanuit de veranderende vraag van gemeenten en werkgevers. Het mooiste is als dat elkaar matcht.
De rol van regionale academies
Regionale academies ondersteunen deze ontwikkeling door vraag en aanbod bij elkaar te brengen. Zij kennen de regionale context en weten welke thema’s en vraagstukken spelen. Door behoefteonderzoek onder sportprofessionals en samenwerkingen met gemeenten en werkgevers, zorgen zij dat scholing en ontwikkelmogelijkheden voor de professionals aansluiten bij de praktijk. Yanna legt uit hoe ze in Noord werken:
“Als Regionale Academie zorgen wij dat ons scholingsaanbod zo goed mogelijk aansluit bij de BRC‑profielen én bij wat het werkveld van buurtsportcoaches vraagt door veel in gesprek te blijven met de werkgevers, leidinggevenden, de professionals zelf en met regionale partners. Op basis van deze input vertalen we de BRC‑profielen naar een scholingskalender voor de komende periode.
Ook behoefte onderzoek maakt daar onderdeel van uit en we zijn bezig met een meer persoonlijk in te zetten scan zodat de ontwikkel behoefte direct vertaald kan worden naar passende scholingen die daaraan bijdragen. Van generiek naar meer een persoonlijk opleidingsplan en de Academy ontvangt alle data om ook met nieuw aanbod aan de slag te kunnen gaan.”
Daarbij organiseren regionale academies scholing dichtbij en toegankelijk, of schakelen zij opleiders in om passend aanbod te realiseren. Zo ontstaat een aanbod dat niet alleen relevant is, maar ook direct bruikbaar in de praktijk.
Blijven bewegen in een veranderende context
De kern is helder: het gaat om de professional die zich blijft ontwikkelen binnen een veranderende omgeving. Of die ontwikkeling nu voortkomt uit ambitie of uit de vraag van het werkveld – stilstaan is geen optie.
Instrumenten zoals profielen, ontwikkelroutes en scholing bieden daarbij houvast. Ze zijn geen doel op zich, maar hulpmiddelen om richting te geven aan groei. Voor de buurtsportcoach, voor werkgevers en voor gemeenten.
Want wie anderen in beweging brengt, moet zelf ook blijven bewegen.
